ارزیابی و نقد بررسی‌های صورت گرفته در زمینه‌ی قومیّت و باروری

محمّد ترکاشوند

چکیده

یکی از مباحث مطرح در حوزه‌ی باروری بحث تفاوت قومیّت­‌ها در باروری است. در مورد نقش قومیّت در باروری اختلافی فرضیه‌های متفاوتی مطرح است. از جمله می‌توان به فرضیه‌ی مشخّصه‌های اجتماعی، فرضیه‌ی مشخّصه‌های خرده‌فرهنگی و فرضیه‌ی موقعیّت گروه اقلیّت اشاره کرد. ایران کشوری چندقومیّتی است. این قومیّت‌ها دارای رفتارهای جمعیّت‌شناختی متفاوتی می‌باشند. لذا شرایط ایران برای مطالعاتی که به بررسی تأثیر قومیّت بر رفتارهای جمعیّت‌شناختی می‌پردازند، مهیّا می‌باشد. با وجود اهمیّت بحث قومیّت در ادبیات جمعیّت‌شناسی، و همچنین مهیّا‌بودن ایران برای اینگونه مطالعات، تا کنون تحقیقات اندکی در این رابطه صورت گرفته است. در همین تحقیقات صورت گرفته نیز ضعف‌های بسیاری وجود دارد. اکثر این تحقیقات محدود به چند قومیّت در ایران بوده و همه‌ی قومیّت‌ها را در کنار هم بررسی نمی‌کنند. همچنین این تحقیقات محدود به فرضیه‌ی مشخّصه‌های اجتماعی بوده و حتّی اکثرشان این فرضیه را نیز به طور کامل پوشش نداده‌اند و خود را محدود به چند متغیّر زمینه‌ای کرده‌اند. ضعف دیگر توجّه ناکافی به تعیین‌کننده‌های بلافصل باروری و لذا عدم توانایی در نشان‌دادن مکانیسمی است که قومیّت بر باروری تأثیر می‌گذارد. نکته‌ی دیگر این است که با وجود اینکه در شرایط فرهنگی ایران مردها نقش مؤثّری در تصمیمات زندگی دارند، ولی در این تحقیقات توجّهی به آنان و نقش‌شان در باروری نشده است. برای دریافت فایل متن کامل این مقاله، این‌جا کلیک کنید.