تحوّلات باروري، تنظيم خانواده و سياست‌هاي جمعيّتي در ايران

دکتر محمّد جلال عبّاسی شوازی، دکتر میمنت حسینی چاووشی

چکیده

هدف از این مقاله بررسي و ارزيابي تحوّلات باروري و سياست‌هاي جمعيّتي و تنظيم خانواده است. روش تحقیق اسنادي و تحليل سياست‌هاي جمعيّتي در سه دهه‌ی اخير است. نتایج نشان می‌دهد که جمهوري اسلامي ايران در سه دهه‌ی اخير، تحوّلات چشم‌گير جمعيّت‌شناختي را تجربه كرده كه بر ساختار سنّي و جنسي جمعيّت در آينده تأثير قابل توجّهي خواهد گذاشت. با عنايت به اين‌كه برنامه‌ريزي‌هاي توسعه‌ی اقتصادي اجتماعي در كشور تحت تأثير تحوّلات گذشته، وضعيّت موجود و تغييرات آينده‌ی جمعيّتي قرار دارد، از اين رو، هر گونه برنامه‌ريزي جامع اجتماعي اقتصادي، مستلزم مطالعات عميق تحوّلات جمعيّتي در كشور است. بدون شك، تحوّلات جمعيّت مي‌تواند منشأ چالش‌هاي فراواني براي دولت و كشور قلمداد شود، ولي در عين حال، با برنامه‌ريزي صحيح و به موقع مي‌توان از ساختار و ويژگي‌هاي موجود جمعيّت براي بهبود وضعيّت آينده‌ی كشور استفاده كرد. در این مقاله، با توجّه به برخي از پيامدهاي تحوّلات باروري در ايران، راهكارهايي براي سياست‌گذاري جمعيّتي از جمله: احياي شوراي عالي جمعيّت، تدوين سياست‌هاي جديد جمعيّتي بر اساس نيازهاي واقعي جمعيّت و توسعه در كشور و ... پيشنهاد شده است. این مقاله در فصل‌نامه‌ی "معرفت در دانشگاه اسلامی"، سال پانزدهم، شماره‌ی 3 (پیاپی 48)، تابستان 1390، صص 25-9 چاپ شده است. برای دسترسی به فایل متن کامل مقاله به صورت پی دی اف، این‌جا کلیک کنید.