سیاست اعتدالی جمعیّت در ایرانDr. Hesamalddin Ashena

دکتر حسامالدّین آشنا

جمعیّت کشور در سال‌های اخیر بار دیگر مورد توجّه محافل و تریبون‌های مختلف قرار گرفته است. تا کنون دو جریان اصلی در مباحث جمعیّتی قابل شناسایی است. در ادامه سعی خواهم کرد با بررسی مشخّصات این دو جریان فکری نشان دهم هیچ یک از این دو جریان به تنهایی نتوانستهاند در عمل مسیر متمایزی را در تحوّلات جمعیّتی بگشایند و لذا لازم است رویکرد جایگزینی برای کارشناسی مسایل جمعیّتی کشور دنبال شود. اوّلین رویکرد جمعیّتشناسی است. هنگامی که در مورد جمعیّت سخن می‌گوییم، پیش از همه جمعیّت‌شناسان مخاطب قرار گرفته و از آنان انتظار می‌رود تحلیل‌ها و واکنش‌هایی را در باب این مقوله ارائه نمایند، امّا با وجود سابقهی دانشی جمعیّت‎­شناسی در کشور این دانش به اندازهی کافی شکوفا نشده است تعداد آنها اندک و اختلاف‎شان بی­‎شمار است. جمعیّت‎­شناسان، رویکردی علمی به این موضوع دارند ...

ادامه‎ی مطلب

Interwievموج پیری در راه نیست، مردم را نگران نکنید 

در گفت‌وگو با دکتر محمّدجلال عبّاسی شوازی و دکتر محمّد میرزایی

کم‌تر از يک ماه قبل جمعیّت ايران به 78 ميليون نفر رسيد؛ جمعیّت ايراني‌هايي که در داخل و خارج از مرزها زندگي مي‌کنند امّا از مرز 80 ميليون نفر گذشت.  با اين وجود، هنوز زمزمه‌هاي نگراني از کاهش رشد جمعیّت و پير شدن ساخت جمعیّتي ايران به گوش مي‌رسد. اين زمزمه‌ها که همزمان با تغيير سياست‌هاي جمعیّتي کشور آغاز شدند هشدار مي‌دادند که اگر ايراني‌ها امروز تصميم به زياد کردن تعداد فرزندانشان نگيرند، تا 20 سال آينده سونامي پيري کشور را مي‌بلعد. با اين‌حال، آن‌طور که استادان جمعیّت‌شناس دانشگاه تهران مي‌گويند وخيم بودن اوضاع واقعيّت ندارد و ادّعاهايي که درباره‌ی بحران جمعیّتي مي‌شود صحيح نيست. به گفته‌ی اين کارشناسان ساخت جمعیّتي ايران امروز ايده‌آل است و لااقل تا 3 يا 4 دهه‌ی بعد، رشد جمعیّت همچنان مثبت خواهد بود. آن‌چه در ادامه می‌خوانید، گفت‌وگوی خبرنگار روزنامه‌ی اطّلاعات با دکتر محمّد ميرزايي و دکتر محمّدجلال عبّاسي شوازي می‌باشد.

ادامه‌ی مطلب

بهبود زندگي جوانان امروز راه مدیریّت سالخوردگي جمعيّتDr. Abbasi-Shavazi

در گفت‌وگو با دکتر محمّدجلال عبّآسی شوازی

بايد زاويه‌ی ديد را تغيير داد. فضاي رسانه‌اي شكل‌گرفته با تأكيد مداوم بر فرزندآوري بيش‌تر براي مقابله با سالخوردگي جمعیّت تنها يك نگاه تك بعدي و ورود به بحث از زاويه‌ی اشتباه است. عبّاسی شوازی، رئیس مؤسّسه‌ی مطالعات جمعیّتی کشور و نایب رئیس انجمن جمعیّت‌شناسی ایران پرسش كليدي را این چنین مطرح می‌کند:  آيا با فرزندآوري زياد مي‌توان جلوي سالخورده‌ شدن جمعیّت را در سال‌هاي آتي گرفت؟ پاسخش به اين پرسش منفي است. جلوگيري از سالخوردگي يعني ايجاد شرايطي مناسب براي جوان امروز تا در سالخوردگي زندگي سالم‌تری داشته باشد و دير از كارافتاده شود.  بحث سالخوردگي با ارائه‌ی خدمات مناسب با سالمندان گِره خورده است. حمل و نقل عمومي مناسب حالِ سالمند، خدمات بهداشتي مطلوب براي او و ابزار و خدمات مناسب شهري براي ايجاد زندگي بهتر براي سالخوردگان، سياست‌هاي بارز در اين حوزه است ...

ادامه‌ی مطلب

Demography
مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
دوشنبه ، 25 بهمن 1395 ، 06:28

برنامه‌هاي توسعه، رويدادهاي سياسي بين‌الملل و جهت‌گيري مباحث جمعيّت‌شناسي در قرن بيستم

Dr. Mohammad Mirzaeiدکتر محمّد میرزائی، دکتر عبّاس عسکری ندوشن

چکیده

در نيم قرن اخير، يافته‌هاي مطالعات جمعيّتي به‌طور فزاينده‌اي مورد استفاده‌ی برنامه‌ريزان و سياست‌گذاران بوده است. در حالي‌كه دانش جمعيّت‌شناسي نقش تأثيرگذاري در فرمول‌بندي و هدايت سياست‌هاي ملّي و بين‌المللي ايفا نموده است، اين سؤال پيش مي‌آيد كه تحوّلات كلان سياسي و تلاش‌هاي توسعه در سطح بين‌الملل چه تأثيري بر هويّت تخصّصي دانش جمعيّت‌شناسي نهاده است. اين مقاله با بينشي كل‌نگر، تأثير تغيير شرايط اقتصادي، اجتماعی و سیاسی در جهان بر میراث فکری و پژوهشی دانش جمعیّت‌شناسی را مورد بحث قرار می‌دهد. پس از اشاره‌ای گذار به ریشه‌های شکل‌گیری دانش جمعیّت‌شناسی در چند قرن اخیر، پیامد تحوّلات سیاسی قرن بیستم و رویدادهای مهمّی نظیر جنگ‌های جهانی، گسترش کمونیسم، جنگ سرد، و جنبش‌های اجتماعی مدافع حقوق زنان و کنترل جمعیّت بر جهت‌گیری مباحث جمعیّتی مورد بررسی قرار می‌گیرد. این مقاله بر لزوم توجّه جدّی‌تر جمعیّت‌شناسان به تأثیر محیط و رویدادهای سیاسی بین‌المللی بر جهت‌گیری، تفسیر و استفاده از نتایج تحقیقات‌شان و حفظ روح علمی و بنیان‌های دانش جمعیّت‌شناسی تأکید دارد. این مقاله در مجلّه‌ی «نامه‌ی انجمن جمعیّت‌شناسی ایران»، سال اوّل، شماره‌ی 1، صص 103-81 چاپ شده است. برای دسترسی به فایل متن کامل مقاله به صورت پی دی اف، این‌جا کلیک کنید.

 
مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
چهارشنبه ، 27 بهمن 1395 ، 05:26

تحوّلات جمعیّتی روستاهای کشورDr. Abbasi-Shavazi

در گفت‌وگو با دکتر محمّدجلال عبّاسی شوازی

تحوّلات جمعیّتی روستاهای کشور، به‌ویژه در چند دهه گذشته نشان از چه می‌کند؟ در دهه ۱۳۳۰ شمسی، حدود ۷۰ درصد جمعیّت کشور در نقاط روستایی ساکن بودند، اما درصد بی‌سوادی آنها بالا بود. برعکس، امروزه تنها حدود ۳۰ درصد جمعیّت در نقاط روستایی به‌سر می‌برند، اما درصد سواد و تحصیلات آنها بسیار بالاست. پیشرفت و توسعه فرهنگی، بهداشتی و زیربنایی نقاط روستایی به‌ویژه در دوران پس از انقلاب اسلامی به افزایش شاخص‌های توسعه‌ای در روستاها منجر شده و روستاییان امروزی به مراتب مردمی آگاه‌تر و تحصیلکرده‌تر از روستاییان گذشته هستند. مهم‌تر از آن، مهاجرت و جابه‌جایی روستاییان هرچند به تسلط و تمرکز جمعیّت شهری منجر شده است، اما نباید تداوم فرهنگ اصیل و زیبای روستا در بستر جامعه شهری را نادیده انگاشت. در عین حال شاخص‌های دیگری از منظر جمعیّت‌شناسی برای تحلیل جمعیّت‌روستایی و شهری و نحوه ارائه خدمات به آنها وجود دارد. برای مثال اگر جمعیّت زیر ۱۵ سال کاهش یابد و در عوض جمعیّت بالای ۶۵ سال افزایش یابد، این امر در برنامه‌ریزی ارائه خدمات بهداشتی و … چه تأثیری به جای می‌گذارد؟ آنچه در پی می‌آید، حاصل گفت‌وگویی است با دکتر محمّدجلال عبّاسی‌شوازی، استاد گروه جمعیّت‌شناسی دانشگاه تهران و رئیس مؤسّسه‌ی مطالعات جمعیّتی کشور درباره تحوّلات جمعیّتی روستاهای ایران در نیم قرن اخیر با چشم‌اندازی به آینده.

ادامه مطلب...
 
مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
سه شنبه ، 28 دی 1395 ، 07:18

ناامني اقتصادي و باروري: مطالعه‌ی موردي زنان داراي همسر شهرستان سنندج

Dr. Abbasi-Shavaziدکتر محمّدجلال عبّاسی شوازی، دکتر سعید خانی

چکیده

باروري زير سطح جانشيني و ايده‌آل‌هاي فرزندآوري پايين از ويژگي‌هاي شايع جامعه‌ی كنوني ايران از جمله استان كُردستان است. در پاسخ به اين تحوّلات جمعيّتي، در سال‌هاي اخير سياست‌هاي افزايش جمعيّت مورد توجّه قرار گرفته، و اجراي موفّق اين برنامه‌ها و سياست‌ها مستلزم شناخت عميق دلايل باروري پايين است. نظريات مختلفي رفتارهاي باروري را از ديدگاه اقتصادي نگريسته، و سطح باروري پايين را ناشي از شرايط ناامن اقتصادي و واكنشي به فاصله‌ی بين واقعيّات و انتظارات اقتصادي دانسته‌اند. به‌طور ويژه، طرفداران نظريه‌ی اجتناب از خطر، تأخير در فرزندآوري را مكانيسم مديريّت رفتاري افراد با توجّه به شرايط و يا انتظارات اقتصادي خويش دانسته‌اند. هدف اين مقاله، بررسي تأثير ناامني اقتصادي بر رفتار و ايده‌آل‌باروري زنان داراي همسر در خانوارهاي شهري و روستايي سنندج است. داده‌هاي مطالعه حاصل پيمايشي است كه در پاييز 1393 به كمك پرسشنامه‌ی ساخت‌يافته از 534 خانوار نمونه جمع‌آوري گرديد. يافته‌هاي مطالعه حاكي از تأثير معني‌دار ناامني اقتصادي بر رفتار و ايده‌آل باروري پايين زنان است. طبق نتايج چندمتغيّره، با وجود نقش تعديل‌كننده‌ی متغيّرهاي تحصيلات، فاصله‌ی بين واقعيّات و انتظارات اقتصادي و سنّ زنان، تأثير معني‌دار ناامني اقتصادي بر باروري همچنان پايدار بوده است. نتيجه‌ی سياستي مقاله اين است كه در تدوين و اِعمال سياست‌هاي تسهيل فرزندآوري توجّه به ويژگي‌هاي اقتصادي زوجين در سنين باروري ضروري است. این مقاله در مجلّه‌ی «نامه‌ی انجمن جمعیّت‌شناسی ایران»، سال نهم، شماره‌ی 17، صص 76-37 چاپ شده است. برای دسترسی به فایل متن کامل مقاله به صورت پی دی اف، این‌حا کلیک کنید.

 
مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل
شنبه ، 2 بهمن 1395 ، 18:20

پنجمین کارگاه بررسی‌های کیفی در پژوهش‌های علوم اجتماعی و بهداشتDr. Farahani

برگزارکننده: مؤسّسه‌ی مطالعات و مدیریّت جامع و تخصبصی جمعیّت کشور

استاد: دکتر فریده خلج‌آبادی فراهانی

پنجمین کارگاه بررسی‌های کیفی در پژوهش‌های علوم اجتماعی و بهداشت در روزهای 25 تا 27 بهمن ماه 1395 در محلّ مؤسّسهی مطالعات و مدیریّت جامع و تخصّصی جمعیّت کشور به آدرس تهران، خیابان شهید بهشتی، خیابان پاکستان، کوچهی دوّم، پلاک 5، برگزار میگردد. برگزاری اين كارگاه سه روزه، از سال 1391 تاکنون، هر ساله در مؤسّسه‌ی مطالعات و مدیریّت جامع و تخصّصی جمعیّت با استقبال خوبی همراه بوده است. این دوره، آموزش عملی و کاربردی روش تحقيق كيفي است كه انتظار می‌رود شرکت‌کنندگان در پایان این کارگاه به‌طور مستقل بتوانند تحقیق کیفی را طرّاحی کرده، داده‌های کیفی را جمع‌آوری نموده، تجزیه و تحلیل‌ کرده و نتایج آن را در قالب مقاله یا گزارش منتشر کنند. اين کارگاه مناسب پژوهشگران، اعضای هیأت علمی و دانشجويان كارشناسي ارشد و دكترای علوم اجتماعي، جمعيّت‌شناسي و علوم بهداشتي و سایر رشته‌های مرتبط بوده كه با نام تحقيق كيفي آشنا مي‌باشند. برای کسب اطّلاعات بیشتر پیرامون این کارگاه و جدول زمانبندی آن اینجا و برای دریافت فرم ثبت‌نام، اینجا کلیک کنید. مدرّس این کارگاه سرکار خانم  دکتر فریده خلجآبادی فراهانی، استادیار مطالعات جمعیّتی با گرایش بهداشت باروری از مرکز مطالعات جمعیّتی، دپارتمان اپیدمیولوژی و سلامت جمعیّت دانشکدهی بهداشت و بیماریهای گرمسیری دانشگاه لندن در سال 2008 میلادی و عضو هیأت علمی مؤسّسهی مطالعات و مدیریّت جامع و تخصّصی جمعیّت کشور است. ظرفیّت این کارگاه، حدّاکثر 25 نفر اعلام شده است و اولویّت با افرادی است که زودتر ثبت نام کنند.

 
<< شروع < قبلی 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 بعدی > انتها >>

صفحه 1 از 13

منوی اصلی سایت Main

صفحه‌­ی اصلی

موضوع

رویدادها

منابع

پیوندها

درباره­‌ی من

مترجم سایت Translate

خبرنامه News Letter

نام:

ایمیل:

کنفرانس‌ها Conference

Please wait while JT SlideShow is loading images...
Photo Title 1Photo Title 2Photo Title 3Photo Title 4Photo Title 5

آمار بازدیدکنندگان Visited

واژه‌نامه‎ی جمعیّت‌شناسی Online



انگلیسی به فارسی و فارسی به انگلیسی، این‎جا کلیک کنید. 

واژه‎نامه‎ی چندزبانه‎ی جمعیّت‎شناسی، این‎جا کلیک کنید.

تازه‌های کتاب

جمعیّت‌شناسی سیاسی؛ این کتاب توسّط پروفسور جک گلدستون، اریک کافمن و مونیکا دوفی تافت به رشته‌ی تحریر درآمده است. دکتر یعقوب فروتن، دانشیار جمعیّت‌شناسی دانشگاه مازندران، کتاب را به زبان فارسی ترجمه کرده است. ترجمه‌ی فارسی کتاب را  انتشارات مؤسّسه‌ی مطالعات و مدیریّت جامع و تخصّصی جمعیّت کشور در شمارگان 1000 نسخه و 402 صفحه در سال 1395 چاپ و منتشر کرده است. کتاب در شش بخش و هیجده فصل سازمان یافته است.

ادامه‌ی مطلب

نرم‌افزارهای جمعیّتی

DAS: صفحه‌گسترده‌ی تحلیل جمعیّت‌شناختی؛ DAS برنامه‌ای رایانه‌ای برای انجام تحلیل‌های جمعیّت‌شناختی در محیط Excel می‌باشد. این برنامه به صورت صفحه‌گسترده است. مجموعه‌ای متشکّل از برنامه‌های مختلف است. DAS صفحه‌گسترده‌ای دربرگیرنده‌ی 11 برنامه‌ی متفاوت است. هر برنامه از چند صفحه‌ی دیگر تشکیل شده است و برای هر صفحه عملیات خاصّی متناسب با موضوعات مختلف جمعیّتی در دو حوزه‌ی ایستایی‌شناسی و پویایی‌شناسی جمعیّت تعریف شده است. 

ادامه‌ی مطلب